Hoe meet je het contactgeluid van een vloer zelf met een eenvoudige test?

Je kent het wel: je buren lopen boven je hoofd en het geluid lijkt door je plafond te gieren. Of je loopt zelf over je vloer en je hoort een storende slijpende toon.

Dit is contactgeluid, een vervelend fenomeen dat je leefgenot flink kan verpesten. Maar hoe hard is het geluid eigenlijk echt? Je hoeft geen dure geluidsmeter in huis te halen om hier achter te komen. In dit artikel lees je hoe je met een eenvoudige test zelf in kaart brengt hoeveel contactgeluid je vloer produceert, en wat je eraan kunt doen.

Wat is contactgeluid precies?

Laten we beginnen met de basis. Contactgeluid, in de volksmond vaak ‘loopgeluid’ genoemd, ontstaat wanneer er beweging is op een oppervlak.

Denk aan voetstappen, het schuiven van een stoel of een bal die op de grond stuitert. De trillingen die hierbij ontstaan, worden direct overgedragen naar de vloerconstructie. Die trillingen zetten zich voort en worden uiteindelijk weer hoorbaar als geluid in de ruimte. Het is dus anders dan luchtgeluid (een pratende buurman), want hier zit een fysieke verbinding tussen de bron en de ontvanger. Bij contactgeluid is de vloer de ‘schuldige’ die het geluid transporteert.

Waarom is de ene vloer lawaaiiger dan de ander?

Niet elke vloer klinkt hetzelfde. Er zijn een aantal cruciale factoren die bepalen hoeveel herrie je maakt als je over de vloer loopt.

Hardheid van het oppervlak

Dit is de grootste boosdoener. Een harde vloer, zoals beton, tegels of massief hout, is een uitstekende geleider van geluid. Een zachte vloer, zoals hoogpolig tapijt of kurk, absorbeert het geluid veel beter. Hoe harder het oppervlak, hoe harder het contactgeluid.

Demping en massa

Demping gaat over hoe snel een materiaal trillingen opneemt en afbreekt. Materialen met massa (zoals zware betonvloeren) kunnen trillingen vasthouden, maar ze ook langdurig doorgeven.

De ondergrond en constructie

Een vloer met een goede dempende ondervloer breekt deze trillingen sneller af.

Hoe je vloer is opgebouwd, speelt een enorme rol. Een zwevende vloer (dus los van de muren) met een goede ondervloer zal veel minder contactgeluid doorgeven dan een vloer die direct op de balken of het beton is gelegd.

De eenvoudige test: Zo meet je het geluid thuis

Wil je weten hoe jouw vloer presteert? Je hebt geen laboratorium nodig. Met een paar simpele middelen kun je een redelijke indicatie krijgen van het contactgeluid.

Benodigdheden

Let op: dit is geen officiële ISO-meting, maar een praktische test om verschillen te zien.

• Een smartphone met een fatsoenlijke microfoon (modellen van Apple of Samsung werken prima).
• Een audio-opname-app (de standaard Voice Memo app of een gratis app zoals Recorder van Google).
• Een stuk ‘testmateriaal’ (bijvoorbeeld een stuk laminaat, tapijt of pvc dat je los hebt liggen).
• Een doos of een vlakke ondergrond om het materiaal op te leggen.
• Eventueel een koptelefoon om de opnames scherp te beluisteren.

Stappenplan voor de test

1. De opstelling

Je hebt waarschijnlijk al het meeste in huis: Leg je testmateriaal (bijvoorbeeld een stuk laminaat van 60x60 cm) op een stabiele ondergrond.

2. De opname

Zorg dat het vlak ligt. Plaats je smartphone op ongeveer 30 tot 50 centimeter afstand van de vloer, zonder dat je hem vasthoudt (zet hem bijvoorbeeld op een statief of een stapel boeken om trillingsruis te voorkomen). Start de opname.

• Langzaam wandelen.
• Snel lopen.
• ‘Hakken’ (de hiel hard laten neerkomen).

Laat nu iemand (of jezelf) met blote voeten of harde schoenen over de vloer lopen. Wissel af:

3. Analyse van de audio

Probeer zoveel mogelijk geluid te produceren, want je wilt het maximale contactgeluid meten. Stop de opname en beluister het resultaat. Gebruik een koptelefoon voor de beste details. Je hoort nu het typische ‘slijpende’ geluid van de voeten op het materiaal.

Wil je een visuele indicatie? Download een gratis programma zoals Audacity op je computer.

De score: hoe interpreteer je dit?

Importeer je opname en kijk naar de geluidsgolven (de amplitude). Hoe hoger de pieken in de golf, hoe harder het contactgeluid is.

• Laag contactgeluid: Een dof, zacht geluid. De voeten zijn nauwelijks hoorbaar.
• Hoog contactgeluid: Een hard, schel ‘klak-klak’ geluid. Elke stap klinkt als een afgang.

Er is geen eenduidige dB-score bij deze test, maar je kunt vergelijken. Neem een referentiepunt: hoe klinkt een kale betonvloer? En hoe klinkt een stuk tapijt?

Deze test laat vooral verschillen zien. Als je test op een kale ondervloer en vervolgens op een vloer met een dempende mat, hoor je direct het effect.

Professionele metingen: wat is het verschil?

De test hierboven is leuk voor een indicatie, maar voor officiële metingen (bijvoorbeeld voor een huurgeschil of bouwtechnische keuring) wordt een professionele geluidsmeter gebruikt. Een professionele geluidsmeter meet het contactgeluid als ‘impact geluid’ (Lia).

Dit wordt gemeten volgens strikte normen (NEN-EN-ISO 10140). Hierbij wordt een ‘tikmachine’ (tapping machine) gebruikt die standaard geluidsgolven op de vloer slaat. De meter meet vervolgens hoeveel geluid er in de ontvangende ruimte overblijft.

Apparaten zoals de SoundField of specifieke dB-meters van merken zoals Bruel & Kjaar zijn hier standaard voor, maar kosten al snel duizenden euro’s.

Voor particulieren is een smartphone-test vaak voldoende om een idee te krijgen van de ernst van het geluid.

Hoe verminder je contactgeluid?

Als je test heeft uitgewezen dat je vloer te lawaaiig is, hoef je niet meteen de sloophamer in te slaan. Er zijn diverse oplossingen om het geluid te dempen.

1. Zachte vloerbedekking

De goedkoopste manier om contactgeluid te verminderen, is door het oppervlak zacht te maken.

2. Dempende ondervloeren

Tapijt, kurk of linoleum absorberen de impact van je voeten direct. Zelfs een dikke, zachte ondervloer onder laminaat of pvc kan al wonderen doen. Voor zwevende vloeren zijn er speciale ondervloeren met een hoge dempende waarde.

3. Vloerisolatie

Deze matten liggen tussen de constructie en de afwerkvloer. Ze zorgen ervoor dat trillingen niet direct in de constructie verdwijnen. Zoek naar matten met een hoge ‘impact sound reduction’ (dB-reductie). Is je vloer een galmende holle ruimte en wil je weten wat het verschil is tussen contactgeluid en luchtgeluid?

Het vullen van de ruimte onder de vloer met isolatiemateriaal (zoals steenwol of glaswol) kan het contactgeluid aanzienlijk verminderen.

4. Onderhoud en aanpassingen

Het zorgt ervoor dat de lucht die het geluid draagt, minder ruimte heeft om te resoneren. Soms zit het hem in de details.

Een losse plank die beweegt bij elke stap, of een vloer die niet waterpas ligt, kan extra herrie produceren. Waarom je elke stap van de buren boven hoort, heeft vaak te maken met deze constructiefouten. Door de vloer goed te fixeren of te egaliseren, verminder je het contactgeluid al.

Conclusie: zelf meten loont

Contactgeluid is een vervelende factor in huis, maar je hoeft er niet blind mee te leven.

Met een simpele smartphone, een rustige kamer en een beetje concentratie kun je zelf een goede indicatie krijgen van hoe lawaaiig je vloer is. Het helpt je om betere keuzes te maken bij het aanschaffen van vloerbedekking of het verbeteren van je ondervloer. Dus, pak je telefoon, start de opname en ontdek wat jouw vloer echt te zeggen heeft.